ติดตาม
อีสานทีวี





เว่านัว หัวม่วน



  

คำผญา ปรัชญาภาษาอีสาน คือคำสอนเตือนใจ ในการดำรงชีวิต ให้สู้ 
คำผญา หรือปรัชญาในการดำรงชีวิต ของบรรพบุรุษชาวอีสาน ที่ถ่ายทอดกันมาตั้งดึกดำบรรพ์ จนถึงชั่วลูกชั่วหลาน  คำผญา พร้อมคำแปลด้านล่างนี้ เป็นภูมิปัญญาของปราช์ญ ผู้รู้ได้ถ่ายทอดไว้เป็นหลักฐาน เพื่อเป็นการสืบสานศิลปวัฒนธรรมอีสานให้คงอยู่สืบไปเว็บไซต์บ้านมหาจึงขออนุญาตรวบรวมไว้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษาต่อไป
ผญาคำสอนใจ
 คันได้กินลาบซิ้นอย่าลืมแจ่วแพวผัก ได้กินพาเงินพาคำอย่าลืมกระเบียนฮ้าง
- คันเจ้าได้อยู่ยอดฟ้าผาสาทประดับมุข อย่า ได้ลืมเฮียมทุกข์ผู้ขี่ควายคอนกล้า
-คันเจ้าได้ขี่ซ้างกั้งฮ่มเป็นพระยา อย่าได้ลืมคนทุกข์ผู้ขี่ควายคอนกล้า
-คันเจ้าได้ขี่ซ้างกั้งฮ่มสัปทน อย่า ได้ลืมคนจนผู้แห่นำตีนซ้าง
แปล ถ้าได้ดิบได้ดีหรือได้เป็นใหญ่แล้วก็ อย่าได้ลืมผู้คนรอบข้าง
- เกลี้ยงปากทางไหทางในเป็นปลาแดก เกลี้ยงปากบั้งขังข้อปากกะทอ
-เกลี้ยงฮอดใบ ใส ฮอดลูก
เกลี้ยง ฮอดเข้าปลูก เกลี้ยง ฮอดเข้าปัดลาน
-กาบ่มักท่าน้ำสมุทรหลวงกะบ่ว่า กาบ่มักท่าน้ำกะตามถ้อนช่างกา
- กินแกงแข้คางกะแจปากบ่ลั่น กิน กะท้างคางกระด้างปากบ่เป็นชั้นบ้อ
- เก้าสิฆ่าสิบสิฆ่าให้เอาแก่นคะยูงตี อย่า ได้เอาบาลีต่อยตีตางฆ้อน
แปล จะฆ่าให้ตายก็ฟาดด้วยไม้ เนื้อแข็ง อย่าตีด้วยความรู้เลย
- เก้าสิฆ่าสิบสิฆ่าให้เอาแก่นคะยูงตี มา ซ่างเอาหัวใจตีเน่านูมในเนื้อ
ตาย กะบ่ตายแท้พอทรงวิบาก อยากกะ กินบ่ได้คาแค้นคั่งทวง
ขอให้หาหมอส้องทำขวัญให้ แน่ จั่งสิหายพยาธิฮ้ายคายส้องบ่ ให้เสีย
แปล จะฆ่าให้ตายก็ฟาดด้วยไม้เนื้อแข็ง อย่าตีด้วยความรักความสงสารเลย
- ใจประสงค์สร้าง กลาง ดงกะว่าท่ง ใจขี้คร้าน กลางบ้านกะว่าดง
แปล ถ้าใจสู้ (ขยัน) อยู่กลางป่าดง ก็เหมือนกลางทุ่ง ถ้าเกียจคร้านแม้อยู่กลางหมู่บ้านก็เหมือนในกลางป่า
- ใจบ่โสดาด้วยเว้าแม่นกะเป็นผิด ใจบ่โสดาดอมเว้าดีกะเป็นฮ้าย
แปล แม้นไม่สบอารมณแล้วจะพูด อย่างไรก็ไม่มีทางถูกใจได้
- ตีเจ็บแล้วแสนสิออยกะปานด่า แม่น ว่าเว้าจ้อยจ้อยกะปานไม้แดกตา
แปล เมื่อถูกตีเจ็บแล้วจะ ปลอบประโลมปานใดก็ไม่หายเจ็บ
- อย่าสุไลเสียถิ้ม พงษ์พันธุ์ พี่น้องเก่า อย่าสุละ เผ่าเซื้อ ไป ย่องผู้อื่นดี
แปล อย่าได้ลืมญาติพี่น้องของตัวเอง ไปยกย่องว่าผู้อื่นดีกว่า
- เชื้อชาติแฮ้ง เหม็นสาบกันเอง ปูสอนปู ให้ย่างตรง ห่อนฤสิทำได้
แปล ตัวอย่างที่เลวหรือจะทำ ให้ผู้อื่นทำดีได้
-หญิงฮูปฮ้าย ครอง วัตรพางาม ชายฮูบทราม วิชาพาฮุ่ง
แปล หญิงแม้รูปชั่ว แต่จริยาวัตรทำให้งดงามได้ ชายแม้รูปทราม วิชาติดตัวก็ส่งให้เจริญรุ่งเรืองได้
-ความตายนี้แขวนคอทุกบาดย่าง ไผก็แขวนอ้อนต้อนเสมอด้ามดังเดียว
แปล ความ ตาย ติดตามเหมือนเงาตามตัว ไม่มีผู้ใดหลุดพ้น
- ไปหาพระให้เอาของไปถวาย ไปหานายให้เอาของไปต้อน
-เดินทางบ่อสุดเส้น อย่าถอยหลังให้เขาเหยียบ
ตายขอให้ตายหน้า พุ้น เขาสิเอิ้นว่าหาญ
แปล นักสู้ต้องสู้ไม่ถอยให้ตายอย่างวีรบุรุษ
- คนผู้มีความฮู้ ซูซีเฮ็ดบ่แหม่น
ความฮู้มี ท่อแผ่นฟ้า เป็น บ้าท่อแผ่นดิน
แปล มีความรู้ท่วมหัวแต่เอาตัวไม่รอด

 ข้อมูลจาก.http://www.baanmaha.com/
เรียบเรียง




อีสานทีวี Update

 ปฏิทินอีสาน


ปฏิทินอีสาน

ประเพณีอีสาน


 เว่านัว หัวม่วน

คำผญา ปรัชญาภาษาอีสาน

คำผญา ปรัชญาภาษาอีสาน คือคำสอนเตือนใจ ในการดำรงชีวิต ให้สู้ คำผญา หรือปรัชญาในการดำรงชีวิต ของบรรพบุรุษชาวอีสาน ที่ถ่ายทอดกันมาตั้งดึกดำบรรพ์ จนถึงชั่วลูกชั่วหลาน

เว่านัว หัวม่วน ทั้งหมด>>

 พาเลาะเจาะอีสาน

พาชม พาเที่ยว จุดกำเนิดอมตะนิยาย "ตลาดน้ำขวัญเรียม"

ตลาดน้ำขวัญเรียม คือ ตลาดน้ำแห่งใหม่ใจกลางกรุงริมคลองแสนแสบ ระหว่างซอยเสรีไทย 60 และ ซอยรามคำแหง 187 เชื่อมสองฝั่งคลองระหว่างวัดบำเพ็ญเหนือและวัดบำเพ็ญใต้ จุดกำเนิดอมตะนิยาย "แผลเก่า"



  ข่าวม่วน ชวนหัว

ฮือฮา แพะ"พิศดาร" "หมุนคอ 360 องศา"เหมือน"วิญญาณร้าย"ในหนัง"เอ็กซอซิสต์"ได้

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า แพะตัวหนึ่งสามารถหมุนคอได้ 360 องศา คล้ายเหมือนกับฉากผีในภาพยนตร์ดังเรื่อง"The Exocist"
รายการ "ข่าวม่วนชวนหัว" : ทุกวันจันทร์ - ศุกร์ 17.00-18.00 น.



  บอกข่าวเว่าอีสาน

สาวปาถุงน้ำเงี้ยวชดใช้ 2 หมื่น แม่ค้าไม่เอาความ

ในวันที่ 14 พ.ย. คู่กรณีทั้งสองฝ่ายเดินทางเข้าพบตำรวจ
รายการ "บอกข่าวว่าวอีสาน" : ทุกวันจันทร์ - ศุกร์ 06.00-08.00 น.